Risicomanagement

Het werk dat Alliander verzet om energie voor iedereen betrouwbaar, betaalbaar en bereikbaar te houden, gaat gepaard met risico’s. Bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid of financiën. Dat er risico’s zijn, is onvermijdelijk. Belangrijk is echter om inzicht te hebben en te houden in deze risico’s. Dit helpt ons bij de keuze voor risicobeheersing en het op een verantwoorde wijze realiseren van onze strategische doelstellingen.

Alliander hecht grote waarde aan goed risicomanagement. Het zorgt voor voldoende zekerheid om onze strategische doelstellingen op een verantwoorde manier te behalen. Daarvoor gebruiken wij een raamwerk voor risicomanagement met daarin onze principes. Hierdoor stellen we onze organisatie in staat om bij te sturen en te verbeteren en kan Alliander voldoen aan wet- en regelgeving. De risico's worden frequent besproken door de Raad van Bestuur en met de Raad van Commissarissen. De mogelijke impact op onze strategische doelen en de waarschijnlijkheid van optreden bepalen wat we als onze belangrijkste risico's definiëren.

  • ARealisatie werkpakket →
  • BVeranderkracht →
  • CVeiligheid →
  • DLangetermijnoriëntatie van wet- en regelgeving →
  • EPrivacy energiedata →
  • FIT landschap →
  • GCybersecurity →
  • HFinancierbaarheid →
A B C D E F G H

Realisatie werkpakket →

Wat is het risico?

Door de energietransitie ontwikkelt het werkvolume zich explosief: met name op het gebied van elektriciteit. Tegelijkertijd maakt de krappe arbeidsmarkt voor technisch personeel -in combinatie met de lange opleidingstijd- het lastig om net zo snel op te schalen in capaciteit. Bovenstaande heeft tot gevolg dat we een deel van het werk niet kunnen doen of moeten doorschuiven. Dit leidt er mogelijk toe dat we klanten later aansluiten dan gewenst of transportbeperkingen moeten opleggen.

Hoe wordt het gemanaged?

Alliander werkt aan de uitdaging rondom de realisatie van het werkpakket door meer werk te maken, meer werk te voorkomen en de risico’s van niet-maakbaarheid te managen. Meer werk maken doen we door in te zetten op het uitvoerbaar maken van werk door vroegtijdige afstemming met stakeholders. Daarnaast wordt ingezet op het werven, opleiden en binden van technisch personeel en het uitbesteden van werk. Tevens wordt de productiviteit verhoogd door processen te vereenvoudigen, te optimaliseren en te digitaliseren. Meer werk voorkomen doen we door de klantvraag eerder en beter in beeld te brengen en door samen met stakeholders plannen te maken voor het toekomstige energiesysteem. We prioriteren het werk waar mogelijk en werken aan slimme oplossingen waardoor de beschikbare netcapaciteit beter wordt benut. Waar mogelijk vormen we coalities in de sector en keten. Tenslotte managen we de risico’s van niet-maakbaarheid door wet- en regelruimte, subsidies en beleid te beïnvloeden en proactief en transparant te communiceren.

Veranderkracht →

Wat is het risico?

De wereld om ons heen verandert snel. De energietransitie is in volle gang. Onze klanten en de maatschappij hebben hoge verwachtingen van Alliander.  Om onze maatschappelijke opdracht waar te maken zijn veranderingen nodig. Het risico bestaat echter dat we de veranderingen niet kunnen realiseren omdat onze veranderkracht ontoereikend is.

Hoe wordt het gemanaged?

Om de veranderkracht te vergroten werken we vanuit één gezamenlijk doel, aan een wendbare, slagvaardige, kostenefficiënte en inclusieve organisatie en als één team. Dat betekent dat we aan de slag gaan met strategie, organisatie en cultuur & leiderschap. We zetten in op een heldere en scherpe strategie: dit houdt in dat we heldere doelen formuleren en vertalen naar een plan voor de komende jaren. We meten de voortgang in het realiseren van dit plan en sturen waar mogelijk bij. Ook zorgen we ervoor dat ieder team weet wat er wordt verwacht en waaraan het team bijdraagt door een vertaling van de strategie naar de onderliggende niveaus. We werken aan een wendbare, slagvaardige en kostenefficiënte organisatie door onze organisatie- en overlegstructuur aan te passen. Tevens maken we onze processen en systemen toekomstbestendig en laten deze ondersteunen door een flexibel IT-landschap. Ook zetten we in op strategische personeelsplanning, zodat we veel gerichter en sneller kunnen inspelen op personele ontwikkelingen. Tenslotte besteden we aandacht aan het werken als één team door aandacht voor cultuur & leiderschap. Zo ontwikkelen we activiteiten gericht op vakmanschap, duurzame persoonlijke effectiviteit en inclusiviteit.

Veiligheid →

Wat is het risico?

Als netwerkbedrijf zijn wij verantwoordelijk voor de regionale distributie van energie, zoals elektriciteit, (bio)gas en warmte. Deze activiteiten brengen risico's met zich mee voor de veiligheid en gezondheid van onze medewerkers, aannemers en klanten en omgeving. Wanneer er onvoldoende veiligheidswerkinstructies (VWI), kwaliteitsveiligheid, veiligheidsmaatregelen en veiligheidsbewustzijn (kennis van) aanwezig zijn, wordt de kans op ongevallen groter. Ook het handelen van derden die in opdracht van Alliander werkzaamheden uitvoeren, kan leiden tot veiligheidsrisico's. Daarnaast kunnen in het verleden gebruikte materialen meer risico's met zich meebrengen voor veiligheid en gezondheid dan aanvankelijk was verwacht.

Hoe wordt het gemanaged?

We werken in de basis aan veiligheid door in te zetten op het borgen van de veiligheid van onze netten, veilig te werken aan de netten en te werken aan veiligheidsbewustzijn. We borgen de veiligheid van onze netten door veiligheidsrisico’s integraal mee te wegen bij het opstellen van het onderhouds- en vervangingsplan van onze netten. Veilig werken aan de netten krijgt vorm door collega’s met opleiding en instructie voor te bereiden op het werken aan assets en te zorgen dat ze toegerust zijn met de vereiste persoonlijke beschermingsmiddelen. Tenslotte werken we aan veiligheidsbewustzijn door op de werkvloer het gesprek te voeren over veilig werken en te leren van incidenten. We streven ernaar dat veilig denken en handelen een vanzelfsprekend onderdeel van het werk is.

Langetermijnoriëntatie van wet- en regelgeving →

Wat is het risico?

Beleid en regelgeving binnen het energiedomein hebben effect op onze activiteiten en rentabiliteit. Wij merken in toenemende mate dat beleid, regelgeving en realiteit niet op elkaar aansluiten. Dat heeft mogelijk gevolgen voor het faciliteren van de energietransitie en de doelstellingen van Alliander.

Hoe wordt het gemanaged?

In de basis betreft de beheersing het werken aan een duurzame relatie met de wetgever en de toezichthouder. We bespreken met de wetgever de ontwikkelingen die van belang zijn voor Alliander en mogelijke knelpunten voor Alliander in de praktijk. Daarbij schetsen we wat nodig is om adequaat uitvoering te kunnen geven aan de verantwoordelijkheden van de netbeheerder in de energietransitie en creëren we draagvlak voor een passende rol in onder andere het transporteren, distribueren en meten van hernieuwbare gassen en in warmte. Ook het waarborgen van een redelijk rendement en het behoud van voldoende financiële ruimte om onze wettelijke taken uit te kunnen voeren, zijn onderwerpen van gesprek. Daarnaast doen we actief voorstellen voor de benodigde aanpassingen in wet- en regelgeving (nationaal en Europees). Bij relevante dossiers trekken we als netbeheerders gezamenlijk op binnen Netbeheer Nederland.

Privacy energiedata →

Wat is het risico?

Bij het beheren van energienetten hebben we te maken met persoonsgegevens. Denk hierbij aan gegevens over aansluitingen, energiecontracten, verbruik en kosten. Het verwerken van deze gegevens dient conform de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) te gebeuren. Onrechtmatig of incorrect gebruik van persoonsgegevens schaadt betrokkenen, en kan leiden tot boetes en reputatieschade.

Hoe wordt het gemanaged?

Met de andere partijen in de energiesector trekken we samen op om privacygevoelige gegevens goed te beschermen. Er vindt informatie-uitwisseling plaats met toezichthouders, Autoriteit Consument en Markt (ACM), Autoriteit Persoonsgegevens (AP), de brancheorganisaties Netbeheer Nederland en Energie-Nederland (E-NL) en andere partijen. Samen met de andere netbeheerders worden privacy assessments uitgevoerd op nieuwe of veranderende sectorprocessen. Binnen de eigen organisatie heeft Alliander verschillende initiatieven ondernomen om vertrouwelijke gegevens beter te beschermen. Voorbeelden hiervan zijn de Alliander gedragscode waarin staat beschreven hoe medewerkers om moeten gaan met vertrouwelijke informatie en het hebben van een Functionaris Gegevensbescherming. Tenslotte wordt ook ingezet op het borgen van de privacy van energiedata bij uitbestede processen bij Energie Data Service Nederland (EDSN).

IT landschap →

Wat is het risico?

Alliander heeft een integrale IT-architectuur nodig om de (toekomstige) primaire processen te kunnen ondersteunen en de energietransitie mogelijk te maken. Het huidige IT-landschap is daarnaast complex. Dit bemoeilijkt de digitale transformatie naar een datagedreven netbeheerder.

Hoe wordt het gemanaged?

We zetten in op het creëren van duidelijkheid, visie en overzicht. We werken aan duidelijkheid door het ontwerp en de implementatie van een agile IT governance die past in het bedrijfsmodel van Alliander. Ook stellen we IT Guidelines & Principes op die kaders en vrijheden beschrijven voor IT ontwikkeling zodat teams weten waar ze aan toe zijn. Daarnaast zetten we in op visie en overzicht door het opstellen van een langetermijnvisie op het IT landschap. Ook creëren we overzicht op ons applicatielandschap en onze technische bouwblokken. Dit zal tot effect hebben dat businessprocessen gestandaardiseerd zullen moeten worden om naar standaard IT bouwblokken te migreren. Daarnaast zorgt redesign van de enterprisearchitectuur met een focus op flexibilisering voor de opschoning en toekomstbestendigheid van het applicatielandschap.

Cybersecurity →

Wat is het risico?

Onze energienetten en bovengrondse installaties digitaliseren in toenemende mate. Cyberaanvallen met een politiek of terroristisch oogmerk richten zich steeds vaker op vitale infrastructuur. Alliander dient te anticiperen en tijdig in te spelen op de toename of wijzigingen in cybercriminaliteit. Zo kunnen we voorkomen dat een succesvolle aanval op onze gedigitaliseerde netten de continuïteit van onze dienstverlening in gevaar brengt.

Hoe wordt het gemanaged?

We beveiligen onze energie- en datanetwerken en computers tegen aanvallen op diverse niveaus. We werken aan het eenduidig identificeren van cybersecurity risico’s door duidelijk te maken waar we op sturen en de prestaties inzichtelijk te maken. We beschermen Alliander tegen cybersecurity risico’s door een risicomanagementproces waarin risico’s worden geïdentificeerd, risico-eigenaarschap wordt belegd en risicobeheersing plaatsvindt. Ook werken we aan het veiligheidsbewustzijn bij onze medewerkers. Het Cyber Resilience Center monitort daarnaast actief op geïdentificeerde kwetsbaarheden en bedreigingen. Beveiligingsincidenten worden opgelost en nader onderzocht om verdere verspreiding of herhaling zo veel mogelijk te kunnen voorkomen. Tenslotte wordt ingezet op het borgen van de continuïteit van alle kritieke business processen.

Financierbaarheid →

Wat is het risico?

Met de uitwerking van het Klimaatakkoord is duidelijker geworden welke investeringen nodig zijn voor de energietransitie. Voor de netbeheerders nemen de investeringen sterk toe. De huidige reguleringsmethodiek voorziet in een vergoeding over de looptijd van de asset waarin geïnvesteerd wordt en niet in een vergoeding op het moment van investeren. We financieren een groot deel voor wat we in de komende 40 jaar pas kunnen terugverdienen. Door de stijgende investeringen ontstaat een aanzienlijke toename in de financieringsbehoefte, waardoor op termijn druk kan komen te staan op onze financieringsratio’s en onze rating.

Hoe wordt het gemanaged?

Om de toekomstige financiële uitdagingen te kunnen opvangen, heeft Alliander verschillende sporen uitgezet. Zo blijft Alliander werken aan een wendbare, slagvaardige en kostenefficiënte organisatie, is de interne bedrijfsvoering aangepast en is er continue aandacht voor zowel het verlagen van de kosten als het verhogen van de productiviteit. Daarnaast worden gesprekken gevoerd met de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en de ministeries van Financiën en Economische Zaken en Klimaat (EZK) over een mogelijke oplossing voor het bredere financieringsprobleem in de sector. Samen met de grootste aandeelhouders is het afgelopen jaar verkend op welke wijze het eigen vermogen kan worden versterkt. In het tweede halfjaar van 2021 zou duidelijk moeten zijn in hoeverre aandeelhouders daadwerkelijk participeren in deze financiering.

Juridische procedures en claims 

Alliander heeft per balansdatum en direct na balansdatum een aantal claims ontvangen. Daarnaast is Alliander per balansdatum betrokken bij een aantal rechtszaken voortvloeiend uit reguliere bedrijfsactiviteiten. Deze claims/ rechtszaken kunnen bij een nadelige uitspraak mogelijk een materieel effect hebben op de cijfers van Alliander. Voor zover noodzakelijk geacht zijn hiervoor voorzieningen getroffen. Liander is betrokken bij diverse procedures die verband houden met het aansluiten binnen de 18-weken termijn en de beperkte transportcapaciteit.